środa, 19 sierpnia 2026

o determinizmie

 Determinizmem (DTR) można określać różne koncepcje.

DTR globalny, z włączeniem obserwatora. Przyszłość jest konsekwencją całej teraźniejszości, włącznie ze stanem ludzkich umysłów. Niesposób zaprzeczyć takiemu DTR, nie sposób potwierdzić, ale tak sformułowany nie wnosi nic do naszej wiedzy.
Jest istotny, bo budzi pytanie o sens naszych wysiłków. Ale to pytanie jest mylące: DTR nie usuwa bólu przy podejmowaniu decyzji. DTR można przedstawić jako demona które zna przyszłość. Ta wiedza jest nam niedostępna, i nie sprawia że możemy zrezygnować z prób wpływania na nasz los. Czy taki demon istnieje, czy nie, nie zmienia naszej sytuacji. Mógłby powiedzieć: "wiem co zrobisz",
ale i tak staralibyśmy się decydować o sobie.

Stąd kluczowe okazuje się oddzielenie badanego układu od obserwatora. 
Aby badać pojęcie DTR, obserwator powinien mieć następujące możliwości:
- wprowadzić układ badany w stan A i zaobserwować skutki,
- wprowadzić układ badany w stan B i zaobserwować skutki,
co oznacza badanie relacji przyczyna-skutek. Informacja, że układ był poprzednio w takim czy innym stanie, nie może się wydostać poza obserwatora. Taka procedura jest wykonalna tylko, gdy układ badany jest niewielki, a obserwator to reszta świata. Takich przykładów dostarcza fizyka, z właściwymi sobie ograniczeniami.

środa, 17 czerwca 2026

cy taty - Mohammad Baqer Qalibaf

 "The winner of any agreement is the one who is better prepared for war the day after."
[Iran's chief negotiator MBQ]

sobota, 9 maja 2026

Mark Carney w Davos

 https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/premier-mark-carney-w-davos/

 

wtorek, 10 marca 2026

cy taty - Ehud Olmert

 .. z pesymistycznym nastawieniem nie da się pracować. Nasza część świata jest pełna ludzi, którzy opowiadają ludziom smutne, cyniczne historie, które sprawiają, że ci tracą wiarę we własne siły.

niedziela, 21 września 2025

jeszcze większa zbrodnia

 Zbrodnia popełniania przez rząd Izraela, mierzona przez liczbę niewinnych ofiar, jest wielokrotnie większa niż zbrodnie Hamasu. Świat, w tym Polska, powinien uznać państwo palestyńskie.

sobota, 28 czerwca 2025

nie widzę, nie słyszę, nie mówię

 

Każdy realistyczny przekaz dotyczący trudnej sytuacji na Ukrainie jest stowarzyszony z hurraoptymistyczną anegdotką jak to Rosjanie byli „kompletnie zaskoczeni” atakiem Ukraińców, którym udało się coś zestrzelić. Na znanej zasadzie, że dementowane są tylko wiadomości prawdziwe, trzeba się spodziewać że sytuacja jest dużo gorsza niż się nam wmawia. Co my na to? Dlaczego jesteśmy bierni? A więc udawajmy że nie jest tak źle.

Podobnie nie widać w mediach recepty, jak świat ma zneutralizować pomysły amoralnego narcyza, jaki dostał się na stanowisko prezydenta Stanów Zjednoczonych. Nie ma nawet diagnozy. Politycy nie chcą pogorszyć sytuacji, media reprezentują polityków. Przebił się owszem przekaz Johna Boltona: zostało czterdzieści trzy miesiące (…) „w skali historii to mrugnięcie okiem”. A więc przeczekać? To recepta na klęskę. Tu zacytowałbym raczej Harolda Wilsona: „tydzień to w polityce bardzo długi czas”.

poniedziałek, 16 czerwca 2025

cy taty - Monika Braun

 Przemożna jest siła kultury jako narzędzia formującego ludzi. Wydaje im się, że coś świadomie wybrali, a tak naprawdę zostało im to wdrukowane przez wzory społeczne, wychowanie, tępo powtarzane zachowania.